Ζωντανά ρούχα που αναπνέουν, αναγεννώνται και τρέφονται από τη φύση

Η γρήγορη μόδα (fast fashion) άλλαξε τον κόσμο κάνοντας τα ρούχα φθηνότερα, αλλά με τεράστιο περιβαλλοντικό κόστος. Αυτό ώθησε τους επιστήμονες να αναζητήσουν νέα, βιώσιμα υλικά που θα αντικαταστήσουν τα συνθετικά υφάσματα.

Οι μύκητες αποτελούν ελπιδοφόρα εναλλακτική. Ερευνητές στα Ινστιτούτα Προηγμένης Τεχνολογίας της Σεντζέν (SIAT) σκέφτηκαν μια φουτουριστική ιδέα: να μετατρέψουν τον μύκητα σε ζωντανό ύφασμα. Δημιούργησαν μια «προγραμματίσιμη μυκητιακή πλατφόρμα για ζωντανά κλωστοϋφαντουργικά προϊόντα», επειδή βιολογικά χαρακτηριστικά του μύκητα διατηρήθηκαν μετά την επεξεργασία του σε φύλλα υλικού. Αυτά περιλαμβάνουν την ικανότητα να ανταποκρίνεται στο περιβάλλον, να αναπτύσσεται, να αναγεννάται, να αλλάζει χρώμα και να αναπτύσσει αυτοκαθαριζόμενη επίστρωση.

Αρχικά καλλιέργησαν τον μύκητα Cordyceps militaris σε υγρό, όπου σχημάτισε συστάδες μυκητιακών νημάτων (υφών) που ονομάζονται μυκητιακά σφαιρίδια. Αυτά τοποθετήθηκαν σε καλούπια και αποξηράνθηκαν, σχηματίζοντας ένα συνεχές φύλλο.

Επειδή τα φύλλα ήταν εύθραυστα, τα επεξεργάστηκαν με γλυκερίνη (μαλακτικός παράγοντας). Αυτό τα έκανε εύκαμπτα, ώστε το υλικό να διπλώνεται, να κόβεται και ναράβεται σαν κανονικό ύφασμα. Κατόπιν πρόσθεσαν τροποποιημένη μαγιά, που παρήγαγε χρώματα (μπλε, κόκκινο, πορτοκαλί, μωβ). Έτσι, αντί για χρωστικές, τα ίδια τα κύτταρα δημιούργησαν το χρώμα.

Επιπλέον, οι μύκητες ανταποκρίνονταν σε θρεπτικά συστατικά. Εφαρμόζοντάς τα υπό υγρασία, οι ερευνητές ενεργοποιούσαν την ανάπτυξη των νημάτων. Αυτό επέτρεπε στο ύφασμα να αναγεννάται, να επισκευάζει κατεστραμμένα μέρη και να σχηματίζει μοτίβα. Άλλα θρεπτικά συστατικά έκαναν τους μύκητες να αναπτύξουν υδατοαπωθητική επιφάνεια: το νερό κυλούσε πάνω του αντί να μουλιάζει. Ο μύκητας δημιούργησε μια αδιάβροχη, αυτοκαθαριζόμενη επίστρωση χωρίς χημικά.

Η καλλιέργεια του μύκητα Aspergillus niger, με υφές πλούσιες σε μελανίνη, πρόσθεσε στο υλικό προστασία από την υπεριώδη ακτινοβολία (UV).

Για να δείξουν την εφαρμογή του υλικού στη μόδα, έφτιαξαν ένα φόρεμα από λίγα κομμάτια ραμμένα μεταξύ τους, με συγκεκριμένη βιολογική λειτουργία το καθένα. Το κύριο σώμα χρησιμοποίησε τροποποιημένη μαγιά για παραγωγή σκούρας μπλε χρωστικής, το στρίφωμα είχε μυκητιακές υφές για αντοχή στο νερό και ο γιακάς αποτελούνταν από κομμάτια σε σχήμα πετάλου με μοτίβα από θρεπτικά συστατικά.

Η ικανότητα του υλικού να αναγεννάται παρατείνει τη διάρκεια ζωής και μειώνει τα απορρίμματα των ρούχων, ενώ αποσυντέθηκε στο έδαφος σχεδόν πλήρως σε 41 ημέρες.

Πηγή: https://newatlas.com/materials/fungi-programmable-living-textiles/