Τον Σεπτέμβριο του 2026 θα παρουσιαστεί σε μια ναυτιλιακή εμπορική έκθεση στο Αμβούργο της Γερμανίας το «ψηφιακό ναυπηγείο» της εταιρείας του ναυπηγού Thomas Koch. Πρόκειται για ένα ψηφιακό αντίγραφο (digital replica) που παρακολουθεί την πρόοδο της ναυπήγησης σε πραγματικό χρόνο και μπορεί να προτείνει βελτιώσεις που εξοικονομούν χρήματα και ενέργεια. Τέτοια εργαλεία είναι απολύτως απαραίτητα, καθώς η ευρωπαϊκή ναυπηγική βιομηχανία παλεύει να συμβαδίσει με τους ανταγωνιστές της. Οι ερευνητές εξετάζουν τις εκπομπές των πλοίων στη θάλασσα, αλλά και το περιβαλλοντικό αποτύπωμα των ίδιων των ναυπηγείων: πόση ενέργεια καταναλώνουν, πόσο χάλυβα και άλλα υλικά χρειάζονται και πόσα απόβλητα παράγουν.
Η νέα πρωτοβουλία ESY, χρηματοδοτούμενη από την ΕΕ, έρχεται να απαντήσει σε αυτές τις προκλήσεις, αξιοποιώντας ψηφιακά εργαλεία και συστήματα καλύτερης παρακολούθησης της ενέργειας και των υλικών. Στόχος είναι να βοηθήσει τα ευρωπαϊκά ναυπηγεία να βελτιώσουν τις περιβαλλοντικές τους επιδόσεις, να περιορίσουν τα απόβλητα και, παράλληλα, να μειώσουν το λειτουργικό τους κόστος.
Η ομάδα του ESY αντιμετωπίζει ορισμένες από τις προκλήσεις συνδυάζοντας τις ΑΠΕ, τις ψηφιακές εξελίξεις και τα συστήματα παρακολούθησης υλικών, και λανσάρει ένα «ευρωπαϊκό διαβατήριο υλικών», το οποίο παρακολουθεί τα υλικά από την παραγωγή τους μέχρι τον παροπλισμό του πλοίου. Εκτιμάται ότι η υποβοηθούμενη αιολική ενέργεια μπορεί να μειώσει τη χρήση καυσίμων κατά 20% έως 30%, πράγμα που σημαίνει χαμηλότερο κόστος για τους διαχειριστές και λιγότερες εκπομπές ρύπων συνολικά. Το διαβατήριο είναι ένα ψηφιακό ημερολόγιο για κάθε πλοίο, στο οποίο καταγράφεται ποια υλικά χρησιμοποιούνται, από πού προέρχονται και πώς αξιοποιούνται, ώστε τα εξαρτήματα να μπορούν να επισκευαστούν, να επαναχρησιμοποιηθούν ή να ανακυκλωθούν πιο εύκολα στο μέλλον. Σε μια δοκιμαστική εφαρμογή, μια διαδικασία κοπής χάλυβα αναβαθμίστηκε στα ναυπηγεία Astilleros de Santander, ένα ισπανικό ναυπηγείο στον Βισκαϊκό Κόλπο που λειτουργεί για πάνω από έναν αιώνα. Ένα τμήμα του εξοπλισμού τροποποιήθηκε ώστε να καταναλώνει λιγότερη ενέργεια, μειώνοντας έτσι το κόστος και τις εκπομπές ρύπων.
Οι ερευνητές αναπτύσσουν επίσης έναν δείκτη περιβαλλοντικής απόδοσης για τα ναυπηγεία, ο οποίος βοηθά στη μέτρηση και τη μείωση του περιβαλλοντικού τους αποτυπώματος. Ο δείκτης αυτός συνδυάζει απλά δεδομένα –κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας, καυσίμων και νερού, απόβλητα και εκπομπές ρύπων– σε μια ενιαία βαθμολογία. Με αυτόν τον τρόπο, τα ναυπηγεία μπορούν να δουν αν βελτιώνονται με την πάροδο του χρόνου ή να συγκρίνουν διαφορετικά έργα ή εγκαταστάσεις.
«Η χρηματοδότηση για τη ναυτιλία είναι ευκολότερη αν έχεις ένα πιο πράσινο προφίλ, και πλέον οι ιδιοκτήτες φορτίων ζητούν τα πλοία να είναι φιλικά προς το περιβάλλον», σημειώνει ο κ. Λυρίδης, ναυπηγός και καθηγητής στο Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο (ΕΜΠ), ο οποίος συμμετέχει επίσης στην ομάδα του ESY. Υπάρχουν πλέον αυστηρότεροι κανονισμοί για τις εκπομπές ρύπων και τον θόρυβο, καθώς και για τον τρόπο λειτουργίας των πλοίων και των ναυπηγείων. Τα λιμάνια εξετάζουν πλέον το ενδεχόμενο να δίνουν προτεραιότητα στα πλοία που είναι πιο πράσινα και ρυπαίνουν λιγότερο. Τα ρυπογόνα και θορυβώδη πλοία ενδέχεται να έχουν περιορισμένη πρόσβαση στα λιμάνια της Ευρώπης.
Πηγή: https://www.innovationnewsnetwork.com/europes-shipyards-navigate-from-sunset-industry-to-green-revival/70747/
Φωτογραφία από Manne1953 από το Pixabay
Πηγή: https://www.innovationnewsnetwork.com/europes-shipyards-navigate-from-sunset-industry-to-green-revival/70747/
Φωτογραφία από Manne1953 από το Pixabay
